MEES ALGEMENE VRAE OOR KOMA.

Wat is “koma”?
Daar word deesdae verwys na koma as ‘n alternatiewe staat, soortgelyk aan slaap, waar individue totaal en al onopwekbaar en nie-reageer op eksterne stimuli of hul eie innerlike behoeftes nie.
Tog, in ComaCARE glo ons dat persone in ‘n koma hul beywer om meer bewus te wees van potensiële meningsvolle ervarings, en dat hul dikwels bereik kan word deur gespesialiseerde kommunikasie metodes te gebruik.

Is die persoon bewusteloos of in ‘n diep slaap?
Wanneer iemand in ‘n koma is, ervaar mens slaap-wakker siklusse en is die persoon in ‘n veranderde bewussyn status, waarna verwys word as “minimale bewussyn”. Koma kliënte kan min of meer enige tyd bewus wees van die gebeure rondom die bed.

Kan die persoon my hoor?
Maak altyd die aanname dat die persoon in ‘n koma u kan hoor. Hoor is die laaste sintuig wat vervaag. Praat met die persoon en waar moontlik, “luister” na die ongesproke tekens wat help om ‘n wedersydige (ja/nee) kommunikasie sisteem te bewerkstellig.

Is dit nie belangrik om stil en rustig in die kamer
te wees nie?
Nie noodwendig nie. Dit is gewoonlik die beste om in ‘n normale stemtoon te praat, met die atmosfeer van die vertrek in ag geneem. Sommige oefeninge vereis meer as een persoon en mag soms meer bevestiging, aanmoediging en soms erkenning benodig.

Wat moet ek doen as die persoon lyk of hy pyn het, of hartseer is?
Soms is die persoon se fisiese vermoëns om uiting te gee aan gevoelens beperk, en is dit wat ons waarneem nie nie ‘n akkurate weergawe van wat die persoon werklik ervaar nie. Moet liewers nie aannames maak nie, maar ondersteun die persoon deur basies jou sensoriese waarnemings aan hom mee te deel. In plaas van te sê: “Jy huil, jy is hartseer”, sê eerder: “daar kom water uit jou oê uit”. Dit skep die geleentheid om ‘n leë stelling te maak wat die pasiënt kan help om himself van die aksie bewus te maak, sodat hy geleentheid kan kry om dit te vul met emosies wat hy ervaar. Indien moontlik, probeer met ‘n binêre kommunikasie vas te stel wat die persoon eintlik voel.

Sal ek nie die proses van koma versteur deur my tussentredes nie?Moet ek nie liewer die persoon met rus laat, veral as hy vreedsaam is nie?
Jy sal hul nie versteur as jy negatiewe terugvoer herken en daarop reageer nie. Moet ook nie meer as drie pogings aanwend om kommunikasie te bewerkstellig nie. Negatiewe terugvoer is wanneer daar geen verandering in hul kommunikasie patron is direk na jou tussentredes nie.
Wanneer die persoon wat in die koma is rustig is,kan hul besig wees met innerlike werk, of meditasie. Soms is stimuli van buite ‘n aanmoediging om hul te help met die bewussynsproses, sodat hul kan groei en uit die koma ontwaak. Daar sal subtiele positiewe terugvoer wees in die vorm van tekens wat hul aan jou gee, en dit sal die aanduiding wees dat jy op die regte pad is.

Kan ek die komateuse persoon aanraak?
Jy kan, mits jy jouself voorstel, en toestemming vra! Die basiese begrip van Menseregte is van toepassing op die persoon wat in ‘n koma is.Wees sensitief teenoor die kliënt se terugvoer en ook jou eie innerlike gevoelens. As dit nie nou die regte tyd is nie, laat dit vir later.

Hoe lank duur ‘n koma?
Die diepste vlak van ‘n koma duur oor die algemeen van twee tot vier weke. Wannwwer die persoon nie van die koma ontwaak nie, gaan hy/sy in verskillende stadia van semi komateuse vlakke, gewoonlik verwys ons daarna as “vegetatiewe vlakke” wat insluit slaap-wakker siklusse. Hierdie variasie van vlakke ontstaan wanneer daar traumatiese breinbeserings voorkom, en ook in persone wat metaboliese veranderinge ondergaan as gevolg van chemise veranderinge in die bloedvlakke. Die person in die koma het ‘n beter kans op herstel wanneer koma werk so gou moontlik na die besering plaasvind.
Breinbesering affekteer individue verskillend. Om ‘n prognose te bepaal, is baie moeilik.

Watter mediese toetse word gebruik en waarom?
Wanneer iemand in ‘n koma is, word verskeie toetse gebruik om die omvang van die breinversteuring te bepaal.

• Elektriese aktiwiteit kan getoets word met ‘n elektro ensefalogram (EEG) wat kan vasstel of die persoon wakker, bewus of aan die slaap is.
• ‘n Gerekenariseerde tomografie (CT) of gerekenariseerde axiale tomografie (CAT) skandering en magnetiese bron uitbeelding (MRI) dui die fisiese abnormaliteiete deur hoë kwaliteit kruis disseksie beelde van die brein weefsel.
• Glasgow skaal en Rancho Los Amigos skale is gedrags toetse wat poog om die diepte vlak van die koma te bepaal.
• Daar is ook ‘n skaal vir kinders wie in ‘n koma verkeer.

Terug tuis toe